WIELKI ATLAS RYB

strona 1 strona 2

*Szczupak

Esox Lucius

            Ciało szczupaka jest  wydłużone i z boków nieco spłaszczone. Pokrywają je łuski, zachodzące także na pokrywy skrzelowe. Linia boczna jest bardzo wyraźna i przebiega bez załamań od ogona do pokryw skrzelowych. Płetwa grzbietowa jest cofnięta ku tyłowi ciała, prawie do nasady trzonka ogonowego. Płetwa ogonowa jest duża i symetrycznie, dość głęboko wycięta. Głowa jest wielka i wydłużona z dużą paszcza, spłaszczoną poziomo. Jest ona uzbrojona w ostre zęby zakrzywione do tyłu. Żuchwa jest nieco dłuższa od szczęki górnej. Szczupak dorasta do długości 1,5 m i osiąga ciężar 24 kg i więcej.

            Jest to gatunek żyjący we wszystkich typach wód śródlądowych i słonawych. U nas nie występuje jedynie w potokach górskich i podgórskich. W naszym jeziorku jest dość popularną i często łapaną rybą.

            Tarło szczupaka odbywa się w okresie roztopów wiosennych, często na płytkich, zalanych łąkach i trwa od marca do kwietnia. Samica składa od 3 000 do ponad 200 000 jaj, które przylepiają się do roślin i przedmiotów podwodnych. Młode szczupaki żywią się planktonem , lecz bardzo prędko przechodzą na drapieżny tryb życia. Popularny jest także kanibalizm. Można to łatwo zauważyć w stawach, w których szczupak bywa niekiedy hodowany. Ryby te zwykle kryją się wśród roślin wodnych. Drapieżnik ten upatrzywszy swoją ofiarę, rzuca się na nią gwałtownie i pożera. Jest to świetny pływak, poruszający się błyskawicznymi ruchami ciała, lecz na małe odległości.

*Okoń

Perca fluviatilis

Wygląd: mniej lub bardziej wygrzbiecone ciało o tępym pysku z szerokim, końcowym otworem gębowym. Pokrywa skrzelowa w tylnej części spiczasto wyciągnięta i zakończona mocnym kolcem. Drobne łuski grzebykowate, 57-74 wzdłuż linii bocznej. Dwie oddzielone od  siebie płetwy grzbietowe: 1. z 13-17 twardymi, ciernistymi, 2. z 1-3 cierniami i 13-15 miękkimi promieniami; płetwa odbytowa z 2-3 twardymi, ciernistymi i 8-10 miękkimi promieniami. Ubarwienie: grzbiet ciemnoszary do niebieskiego lub oliwkowo zielonkawego, boki jaśniejsze z 6-9 ciemnymi pręgami lub rozwidlonymi przepaskami, brzuch biały do czerwonawego ze srebrzystym połyskiem. Pierwsza płetwa grzbietowa z czarna plamą na tylnej krawędzi; płetwy brzuszne i odbytowa czerwonawe. Samce są jaskrawiej ubarwione od samic. Długość: 20-35 cm (masa ciała do 1,2 kg), maksymalnie 50 cm (i masie do 2 kg; w delcie Kubania do 4 kg).
Występowanie: w Europie szeroko rozmieszczony, w Polsce należy do najpospolitszych gatunków ryb.
Środowisko: stojące i płynące wody po krainę lipienia (do wysokości 1000 m n.p.m.).
Tryb życia: ryba osiadła, preferująca czyste wody o spokojnym nurcie nad twardym dnem.
Rozród: tarło od wczesnego marca do czerwca; drobne jaja połączone śluzem zawisają w postaci długich taśm lub zasłon na wodnych roślinach, kamieniach i zatopionych gałęziach. Wylęg następuje po 2-3 tygodniach.
Pokarm: bezkręgowce, ikra i wylęg, małe ryby.

*AMUR BIAŁY

 (Ctenopharyngodon idella Val.)  

Rodzina : Karpiowate

Zasiąg występowania : naturalne siedlisko – wielkie systemy rzeczne Azji, wysiedlony w Polsce w 1969 r. z Ukrainy; obecnie występuje w wodach śródlądowych ponad 60 państw wszystkich kontynentów.

Siedlisko : rzeki nizinne, kanały, starorzecza, zbiorniki wodne, jeziora, miejsca płytkie o wolnym nurcie obficie porośnięte roślinnością naczyniową.

Pokarm : drobne larwy, pokarm roślinny: glony moczarka kanadyjska, rdestnice, ramienice, włosienniczki, rosnące nisko nad wodą pędy i młode liście drzew, trzcina.

Przynęta : chleb, ciasto z grysiku, kluski, gotowane ziemniaki i kukurydza, pęcak, parzona pszenica, śliwki węgierki i wiśnie z kompotu, liście z sałaty, rosówki, robaki białe i czerwone, pędy młodych trzcin, białej koniczyny.

Technika łowienia : zestaw gruntowy: wędzisko karpiowe 2,7 – 3,2 m, multiplikator, co najmniej 100 m żyłki o grubości 0,40 mm; haczyk dostosowany do przynęty, którą należy umieszczać w wodzie w dużej odległości od łowiącego ze względu na niezwykłą ostrożność amura. Wskazane jest nęcenie tym, co zakłada się na haczyk jako przynętę

Mięso amura białego jest bardzo smaczne.

Okres ochrony : nie ma.

Wymiar ochronny : nie ma.

*BOLEŃ

   (Aspius aspius L.)       

Rodzina : Karpiowate

Zasięg występowania : w Polsce – wszystkie duże rzeki, Zbiornik Zegrzyński, mazurskie i pomorskie jeziora połączone z rzekami, Zalew Szczeciński i Wiślany, Zbiornik Rzeszowski.

Siedlisko : duże, szeroko rozlane rzeki i połączone z rzekami jeziora, zbiorniki zaporowe, otwarte, widoczne miejsca koło ujść, dopływów, poniżej kaskad.

Pokarm : boleń jest rybą drapieżną; narybek odżywia się zooplanktonem i larwami owadów, dorosłe osobniki zjadają ryby, głównie karasia, ciernika, ukleję, kiełbia, klenia; także żaby, małe ssaki, młode ptaki wodne.

Przynęta naturalna : małe ryby, żaby

Przynęta sztuczna : błyski boleniowe, wahadłowe, (czarne, szare, matowe srebrne), nieduże, wąskie coblery, streamery.

Technika łowienia :

a)      spinning – lekkie, sztywne wędzisko, kołowrotek spinningowy, co najmniej 100 m cienkiej  żyłki 0,20 – 0,25 mm; blacha niewielka, wąska ale dosyć ciężka utrzymująca się w bystrym prądzie na głębokości 60 – 100 cm,

b)      Żywcówka – wędzisko używane do połowów gruntowych, kołowrotek spinningowy z ruchomą szpulą i regulacją hamulca, co najmniej 100 m żyłki (0,25 – 0,30) pojedynczy hak lub kotwiczka, żywiec zakładany za grzbiet,

c)      wędka gruntowa z przyponem bocznym (pater – noster), niewielki żywiec

d)      wędka muchowa ze streamerem.

Okres ochronny : 1 stycznia – 30 kwietnia

Wymiar ochronny : 40 cm  

*BRZANA

(Barbus barbus L.)

Rodzina : Karpiowate

Zasięg występowania : Wisła aż do dolnego biegu i jej podkarpackie dopływy: Pilica, Bzura, Brda, Drwęca; brzana bywa spotykana w Bugu, Narwi, Warcie, Nysie Kłodzkiej, Bobrze, Nysie Łużyckiej, Drawie, Gwdzie i Wełnie.

Siedlisko : środkowe biegi dużych, szybko płynących rzek o dnie kamienistym, żwirowatym lub piaszczysto – kamienistym, okolice podwodnych progów, głazów, wnęk brzegowych, jam wymytych przez wodą w czasie przyborów; ujścia większych dopływów.

Pokarm : larwy owadów wodnych; muchówek, chruścików, jętek, widelnic, skorupiaki, skąposzczety, mięczaki, ikra innych gatunków, drobne ryby.

Przynęta naturalna : rosówki, gnojaki w pęczkach, dżdżownice kopane, martwe rybki, gotowana kukurydza, groch, pęcak, żółty ser, makaron, białe robaki.

Przynęta sztuczna : nimfa imitująca larwy chruścika, coblery (imitacje kiełbia)

Technika łowienia :

a)      zestaw gruntowy – najpopularniejszy; wędzisko 2,7 – 3,5, kołowrotek z nieruchomą szpulą i precyzyjnie regulowanym hamulcem, 100 m żyłki 0,30 – 0,35 mm, ciężki przelotowy ołowiany ciężarek,

b)      wędka muchowa ( w rzekach górskich)

c)      spinning – stosowany najrzadziej.

Przy połowach brzany należy unikać siłowego polowania, wędzisko trzymać wysoko uniesione.

Uwaga : w okresie tarła (maj, czerwiec) mięso i ikra brzany są trujące.

Okres ochronny : od 1.I do 30.VI.

Wymiar ochronny : 40 cm

*BRZANKA

(Barbus petenyi H.)

Rodzina : Karpiowate

Zasięg występowania : górna Wisła i jej karpackie dopływy, dorzecze Sanu, zlewisko Nidy w górach Świętokrzyskich, Pilica pod Nowym Miastem, Bystrzyca pod Lublinem i Wolica pod Krasnym stawem.

Siedlisko : górne biegi rzeki o dużym spadku, o podłożu kamienistym i żwirowatym.

Pokarm : larwy chruścików, jętek, chrząszczy, w sierpniu także ślimaki.

Przynęta : larwy chruścików, ochotki, białe i czerwone robaki.

Technika łowienia : zestaw gruntowy (jak przy połowie brzany), przepływanka – zestaw spływa swobodnie do czasu osiągnięcia kresu przez wysuniętą żyłkę. Potem należy wyciągnąć wędkę i zarzucić ją ponownie nie dopuszczając do „smużenia się żyłki lub spławika po wodzie”.

Okres ochronny : nie ma.

Wymiar ochronny : 20 cm.

*Cierniki

*JAŹ

Rodzina : Karpiowate

Zasięg występowania : dorzecza Wisły i Odry, Zalew Szczeciński i Wiślany, większe jeziora mazurskie.

Siedlisko : rzeki o niedużym prądzie o dnie piaszczystym, mulistym lub kamienistym z dużą ilością zanurzonych roślin; okolice zakoli i starorzecza, między korzeniami nadbrzeżnych drzew; kanały melioracyjne połączone z rzekami, zbiorniki zaporowe, słonawe ujścia rzek, wysłodzone zatoki morskie. Przebywa w czystej i zimnej wodzie.

Pokarm : rośliny, larwy owadów (chruścików, muchówek, jętek, widelnic), skorupiaki (ośliczka), mięczaki, małe rybki.

Przynęta : rosówki, czerwone robaki, pijawki, sztuczna mucha (przed deszczem).

Technika łowienia : zestaw gruntowy, mocne wędzisko lub zwykła gruntówka 2,2 – 3,5 m, 100 m żyłki 0,15 – 0,25 mm; kołowrotek o stałej szpuli. Można posłużyć się metodą gruntówki ze spławikiem lub bez, przepływanki; używając sztucznej muchy łowimy na dotyk kładąc przynętę na powierzchni wody w pobliżu brzegu pod zwisającymi gałęziami. Jaź najlepiej bierze po zmierzchu.

Okres ochronny : nie ma

Wymiar ochronny :  25 cm

*CERTA

(Vimba vimba L.)

Rodzina : Karpiowate

Występowanie: wzdłuż wybrzeży Bałtyku, dorzecza Wisły i Odry, oraz rzeki Pomorza Zachodniego i Wschodniego.

Pokarm : plankton roślinny, szczątki roślin wyższych, larwy owadów, larwy owadów i inne organizmy denne.

Metody połowu : przepływanka, przystawka ze spławikiem i bez.

Przynęty : biały i czerwony robaczek, larwy owadów, ciasta, ser.

Okres ochronny : w Wiśle i Odrze od 1 I do 31 V, w innych rzekach od 1 I do 30 VI.

Wymiar ochronny : 30 cm

Limit dzienny : 5 sztuk łącznie ze świnką.

*GŁOWACICA

(Hucho hucho L.)

Rodzina: łososiowate

Występowanie : W Dunajcu do Zbiornika Rożnowskiego, w Popradze, Czarnej Orawie, Sanie, dopływach Nysy Kłodzkiej.

Pokarm : do drugiego roku życia głowacica odżywia się larwami owadów i narybkiem świnki; po upływie tego okresu odżywia się rybami.

Metody połowu : spinning, muchówka

Przynęty : błyski wahadłowe, obrotowe (obrotówki z gumową rybką), woblery, sztuczna mucha.

Okres ochronny : od 1. III. do 31.V.

Wymiar ochronny: 70 cm

Limit połowu : 1 sztuka tygodniowo.

*JAZGARZ

(Gymnocephalus cernuus L.)

Rodzina: okoniowate

Występowanie: na terenie całej Polski - w rzekach, jeziorach, stawach, starorzeczach, wyrobiskach żwirowych, jeziorach zaporowych, w przybrzeżnej strefie zatok bałtyckich.

Pokarm : larwy ochotkowatych, małe skorupiaki (głównie wioślarki), kiełże, larwy jętek i innych owadów, ikra ryb i  ich wylęg.

Metody połowu : gruntówka, spławikówka

Przynęty: larwy ochotki, czerwone robaki, larwy chruścika, białe robaki.

Okres ochronny: nie ma

Wymiar ochronny: nie ma

Limit dzienny: 5 kg.

*JELEC

(Leuciscus leuciscus L.)

Rodzina : karpiowate

Występowanie: w dorzeczach Wisły i Ordy oraz w rzekach pomorskich, także w niektórych jeziorach o dnie piaszczystym.

Pokarm : rośliny, larwy, owady dorosłe, ikra, wylęg ryb, narybek.

Metody połowu : zestaw spławikowy, muchówka.

Przynęty : czerwony i biały robaczek, larwy owadów, sztuczna mucha.

Okres ochronny : nie ma

Wymiar ochronny : 15 cm.

Limit dzienny : 15 kg.

*KARAŚ

(Carassius carassius L.)

Rodzina: karpiowate

Występowanie : na terenie całej Polski - w rzekach, starorzeczach, jeziorach, wyrobiskach, rowach, gliniankach (z wyjątkiem rzek o charakterze typowo górskim).

Pokarm : larwy owadów, skorupiaki, rośliny (skrzypy, pałka wąskolistna, moczarka kanadyjska).

Metody połowu : przystawka ze spławikiem, gruntówka.

Przynęty: robaki kompostowe, biały robaczek, pijawki, ciasta, ziemniak, moczarka kanadyjska.

Okres ochronny: nie ma

Wymiar ochronny: nie ma

Limit dzienny: 5 kg. - wzmianka na rok 2001.

*KARP i *KARP SAZAN

(Cyprinus carpio L.)

Rodzina: karpiowate

Występowanie: na terenie całej Polski.

Pokarm: ryba wszystkożerna - plankton roślinny, larwy, skorupiaki, larwy ochotkowatych, pijawki, bezkręgowce, nasiona roślin.

Metody połowu: gruntówka, przystawka ze spławikiem i bez spławika, gruntówka z ołowiem przelotowym (sprężyna, koszyczek zanętowy).

Przynęty: ziemniak, kukurydza, groch, pasty, kulki proteinowe, makaron, rosówka, czerwony i biały robak, szyjki rakowe.

Okres ochronny: nie ma

Wymiar ochronny: 30 cm

Limit dzienny: 3 sztuki łącznie z: amurem białym, boleniem, brzaną, lipieniem.

*KIEŁB

(Gobio gobio L.)

Rodzina: karpiowate

Występowanie: na terenie całego kraju - w rzekach, kanałach, zbiornikach zaporowych, w niektórych jeziorach.

Metody połowu : przepływanka, gruntówka ze spławikiem.

Pokarm : larwy ochotkowatych, larwy chruścika, drobne skorupiaki, glony, szczątki roślin.

Przynęty : larwy chruścika, larwy ochotki, białe i czerwone robaki, ciasta.

Okres ochronny: nie ma

Wymiar ochronny: nie ma

Limit dzienny : 5 kg.

KIEŁB KESSLERA I BIAŁOPŁETWY pod całkowitą ochroną.

*KLEŃ

(Leuciscus cephalus L.)

Rodzina: karpiowate.

Zasięg występowania : na terenie całego kraju - w rzekach, zbiornikach zaporowych, w wyrobiskach pożwirowych, w niektórych jeziorach przepływowych, zatokach morskich.

Pokarm: ryba wszystkożerna, zjada owoce, nasiona roślin, drobne glony, łodygi i korzenie roślin, owady i ich larwy, pijawki, skorupiaki, ryby, żaby, drobne gryzonie.

Metody połowu : spławikowa, gruntowa, spinningowa, muchowa.

Przynęty sztuczne : małe obrotówki, małe woblery, sztuczna mucha.

Przynęty naturalne : żywiec, czerwone i białe robaczki, pijawki, małe żabki, kijanki, owady i ich larwy, owoce, nasiona roślin, ciasta.

Okres ochronny: nie ma

Wymiar ochronny: 25 cm.

Limit dzienny: 10 sztuk z jaziem.

*KRĄP

(Blicca bjoerkna L.)

Rodzina: karpiowate.

Występowanie: na terenie całej Polski - w jeziorach, wolno płynących rzekach, starorzeczach, w wyrobiskach żwirowych, gliniankach, zbiornikach zaporowych i zatokach morskich.

Pokarm : fauna denna, larwy owadów, drobne skorupiaki, mięczaki, fauna przybrzeżna.

Metody połowu : przystawka ze spławikiem, przepływanka, gruntówka.

Przynęty: biały i czerwony robaczek, larwy ochotki, makaron, kukurydza, ciasta.

Okres ochronny: nie ma

Wymiar ochronny: nie ma

Limit dzienny: nie ma.

*LESZCZ

(Abramis brama L.)

Rodzina: karpiowate.

Wyst?powanie : na terenie całego kraju - w jeziorach, zbiornikach zaporowych, środkowych i dolnych odcinakach rzek, wyrobiskach żwirowych.

Pokarm : glony, części roślin, larwy ochotkowatych, larwy chruścika, widłonogi, skorupiaki, mięczaki.

Metody połowu : przepływanka, przystawka ze spławikiem, gruntówka.

Przynęty : biały i czerwony robaczek, rosówka, ślimaki, larwy chruścika, larwy ochotki, pęczak, pszenica, płatki owsiane, kukurydza, makaron, ciasta.

Okres ochronny: nie ma

Wymiar ochronny: nie ma

Limit dzienny : łącznie 10 sztuk. - informacja na rok 2001.

*LIN

(Tinca tinca L.)

Rodzina : karpiowate.

Występowanie: na terenie całej Polski - w wolno płynących, zarośniętych odcinkach rzek, w stawach, wyrobiskach torfowych i żwirowych, gliniankach, starorzeczach, płytkich i mulistych jeziorach.

Pokarm : fauna denna, larwy owadów, ślimaki, skorupiaki, skąposzczety.

Metoda połowu : przystawka ze spławikiem, gruntówka.

Przynęty: rosówki, robaki kompostowe i białe, szyjki rakowe, pijawki, ślimaki, larwy ochotki, ziemniaki, kukurydza, ciasta.

Okres ochronny: nie ma

Wymiar ochronny: 25 cm.

Limit dzienny : 4 szt. łącznie z sieją i węgorzem.

*LIPIEŃ

(Thymallus thymallus L.)

Rodzina: lipieniowate.

Występowanie: w rzekach Pomorza i Mazur, w górnej Wiśle i jej dopływach, w lewobrzeżnych dopływach górnej Odry, w rzece Wełnie (dopływ Warty), w rzece Tanwi (dopływ Sanu); w jeziorach występuje sporadycznie.

Pokarm : dorosłe owady i ich larwy, fauna bezkręgowa, ikra ryb, małe rybki.

Metody połowu : muchówka, spinning

Przynęty : sztuczna mucha, małe błyski obrotowe.

Okres ochronny: od 1 marca do 31 maja

Wymiar ochronny: 30 cm.

Limit dzienny : 3 szt. łącznie z amurem białym, brzaną, boleniem, karpiem, pstrągiem potokowym, sandaczem i szczupakiem.

*ŁOSOŚ

(Salmo salar L.)

Rodzina: łososiowate

Występowanie : ryba dwuśrodowiskowa - występuje w Bałtyku, rzekach Pomorza Zachodniego (od Zatoki Gdańskiej do Zatoki Szczecińskiej), rzece Wiśle i jej dopływach do zapory we Włocławku, oraz rzekach : Odrze, Warcie i ich dopływach.

Pokarm : drobna fauna denna - larwy owadów, jętki, chruściki, kiełże, mięczaki, ryby (łososie wędrujące w górę rzeki do miejsca rozrodu nie odżywiają się).

Metody połowu : muchówka, spinning

Przynęty : błyski obrotowe, wahadłowe, podlodowe, woblery, sztuczne muchy.

Okres ochronny  :od 1 października do 31 grudnia (ujścia rzek do Morza Bałtyckiego, w rzece Drwęcy, Drawie oraz Wiśle od zapory we Włocławku do ujścia).

Wymiar ochronny : 50 cm

Limit dzienny : 2 szt. łącznie z trocią wędrowną  i jeziorową.

*MIĘTUS

(Lota lota L.)

Rodzina: dorszowate

Występowanie : na terenie całej Polski - w zimnych, dobrze natlenionych wodach rzek i jezior oraz w przybrzeżnych wodach Bałtyku.

Pokarm : żaby, raki, ślimaki, larwy owadów, jaja ryb, ryby, drobne ssaki.

Metody połowu : gruntówka

Przynęty : szyjki rakowe, rosówki, czerwone robaki, żaby, żywe i martwe rybki, filety z ryb, jelita drobiu, wątroba.

Okres ochronny : 1. XII - koniec lutego.

Wymiar ochronny : nie ma

Limit dzienny : 5 kg.

*PŁOĆ

(Rutilus rutilus L.)

Rodzina: karpiowate

Występowanie : na terenie całego kraju - w rzekach, jeziorach, zbiornikach zaporowych, gliniankach, stawach, starorzeczach, w słonawych wodach zalewów Wiślanego i Szczecińskiego.

Pokarm :  glony, larwy owadów i owady dorosłe, mięczaki, skorupiaki planktonowe.